We gaan binnenkort de Atlantische Oceaan over, vanuit Kaapverdië naar Barbados is de bedoeling.
5 jaar in Europa hebben we gevaren, 20 landen bezocht, gaan we nu verder varen in de Cariben. Maar eerst die grote plas over 😉.
Overigens blijf ik nog regelmatig naar Nederland komen, ook om trainingen te geven.
We zijn al maanden bezig met de voorbereidingen op deze Atlantische Oversteek, want het is niet niks.
Hier antwoord op belangrijke vragen die spelen bij het varen over de Atlantische oceaan.
Hoeveel km is de oversteek?
Van Mindelo op Kaapverdië naar Barbados is het ongeveer 2.000 zeemijl, oftewel 3.700 kilometer. In werkelijkheid leggen we waarschijnlijk wat meer afstand af, omdat we niet altijd in een rechte lijn kunnen zeilen. We zijn afhankelijk van de windrichting, stroming en weersomstandigheden. Ter vergelijking: de afstand is bijna net zo groot als van Amsterdam naar de Noordpool! En onderweg komen we geen enkel eiland tegen waar we even kunnen stoppen.

Hoe lang doe je over zo’n oversteek?
Gemiddeld duurt de oversteek van Kaapverdië naar Barbados ongeveer 15 tot 20 dagen. Sommige zeilboten doen het sneller, andere hebben ruim drie weken nodig. Alles hangt af van de snelheid van de boot, de wind en de golven. Je kunt namelijk niet je motoren starten bij te weinig wind, we hebben maar 600 liter diesel aan boord, daarmee red je de overkant niet. En je hebt die diesel nodig in noodsituaties (man over boord of een onverwachte weerssituatie). We houden voor de zekerheid rekening met drie weken.
Hoe doe je dat, non-stop doorvaren?
We varen inderdaad 24 uur per dag, zeven dagen per week, ook ‘s nachts! We zijn met vier personen aan boord, 2 goede vrienden gaan mee als crewleden.

We hebben ook samen begin oktober een 1-daagse EBHO cursus gedaan in Nederland, speciaal voor lange afstandzeilers. Ik had als verrassing voor iedereen T-shirts laten bedrukken met Atlantic Crossing erop!


We verdelen de 24 uur met 4 man in wachtbeurten van 2 x 3 uur. Bijvoorbeeld als je van 7.00-10.00u een shift hebt, dan heb je die ook van 19.00-22.00. Terwijl één persoon de wacht houdt, kunnen de anderen slapen, koken of ontspannen. De automatische piloot helpt ons met sturen, maar iemand moet altijd het verkeer, de zeilen, de koers en het weer in de gaten houden. In het donker vaar je op de radar, op je scherm zie je dan rood oplichten, alles wat meer dan een halve meter boven het water uitsteekt. En veel schepen hebben AIS, Automatic Identification System. Een soort GPS die laat zien waar een schip is, wat de lengte en snelheid is en waar het een vaart.
Hoe diep is de Atlantische oceaan onder de boot?
Tijdens onze oversteek varen we meestal boven water dat 4.000 tot 5.000 meter diep is. Midden in de Atlantische Oceaan ligt een enorme onderwaterbergketen: de Mid-Atlantische Rug. Daar is de oceaan op sommige plekken maar 2.000 tot 3.000 meter diep. Deze bergketen is onderdeel van het langste gebergtesysteem ter wereld, grotendeels verborgen onder water. De gemiddelde diepte van de Atlantische Oceaan is ongeveer 3.646 meter. Een bijzonder idee dat er kilometers water onder onze catamaran liggen!
Hoeveel eten neem je mee?
Voor vier personen en drie weken varen hebben we 252 persoonsmaaltijden nodig: drie maaltijden per persoon per dag. Maar omdat de oversteek langer kan duren, nemen we voor minstens een extra week eten mee. Denk aan pasta, rijst, conserven, groenten, fruit, broodbeleg en natuurlijk voldoende snacks. Verse producten eten we meestal als eerste op. Maar we zijn zeker van plan te gaan vissen, want verse tonijn, dorade of mahi-mahi lijkt ons wel wat.
Daarnaast is drinkwater essentieel: bij drie liter per persoon per dag hebben we voor drie weken al 252 liter nodig, alleen om te drinken. We hebben 600 liter drinkwater aan boord, maar een paar extra jerrycans met water is nooit verkeerd. Dus hebben we die gekocht. En onze watermaker kan de voorraad aanvullen.

Wat moet je verder allemaal aan boord hebben?
Behalve voldoende eten, drinkwater en brandstof draait alles om veiligheid en zelfredzaamheid. Denk aan reddingsvesten, een reddingsvlot, een EPIRB (noodbaken dat via satellieten alarm slaat), marifoon, navigatieapparatuur. Ook nemen we een uitgebreide EHBO-uitrusting, medicijnen, gereedschap en reserveonderdelen mee. Verder zijn betrouwbare weersinformatie, voldoende stroomvoorziening en noodprocedures belangrijk.
En de verzekeraar had ook 30 extra eisen die in Europa varen niet nodig waren. Bijvoorbeeld automatische brandblussers in de motorruimtes, droogpakken voor als je lang in het water moet liggen of houten schotten voor als de zijramen door noodweer eruit gedrukt worden. Dat hebben we allemaal moeten kopen of maken en installeren. Net als een rigging check die we in Gibraltar hebben laten doen, dat de verstaging van de mast goed stevig zit.


En uiteraard was er ook een lijstje met reparaties die we (toch al) te doen hadden, zoals de verkalking van de warmwaterelementen in onze boiler vervangen, een katrol vast zetten of een zonnepaneel vervangen dat kapot was gegaan.



Wat zijn de belangrijkste gevaren onderweg?
Dat is niet zozeer noodweer, want een stormfront zie je vaak dagen van te voren aankomen. Het is ook niet dieren, zoals walvissen waar je tegenaan kunt varen. Of aanvaringen, want schepen zijn vaak tientallen kilometers van elkaar verwijderd op de oceaan.
Maar het zijn voornamelijk zeecontainers die van cargoschepen zijn afgevallen, met water deels vol zijn gelopen en ongeveer 10 cm boven de waterlijn drijven. Die zie je ’s nachts niet als je op de radar vaart en daar vaar je dan tegenaan. Gelukkig hebben we ‘crash-boxes’, de eerste 3 meter van de voorkant van het schip zijn afsluitbaar. Die 2 punten van de catamaran lopen dan vol bij een botsing met een stalen container, maar je kunt blijven doorvaren.
Uiteraard is in slaap vallen als je de wacht houdt, medische problemen of brand aan boord ook gevaarlijk. We hebben de afspraak gemaakt geen alcohol te drinken tijdens de Oversteek en dat we ’s nachts altijd een reddingsvest aan doen met een noodbaken erin. De boot draait automatisch om naar de persoon die in het water gevallen is.
Welke dieren kun je allemaal tegenkomen?
De Atlantische Oceaan zit vol leven, al zie je daarvan maar een klein gedeelte. We kunnen dolfijnen, walvissen, haaien, zeeschildpadden en vliegende vissen tegenkomen. Ook zwemmen er verschillende soorten tonijn, dorade en zwaardvis rond. Vliegende vissen kunnen tientallen meters boven het water zweven en belanden soms zelfs op het dek van zeilboten. Verder zijn er zeevogels die honderden kilometers van land rondvliegen. En ‘s nachts kunnen we misschien weer lichtgevend plankton zien, waardoor het water rondom de boot blauw oplicht.
Waarom is november zo’n geschikt moment?
Dat heeft vooral te maken met de noordoostpassaat, een vrij constante wind die van Afrika richting het Caribisch gebied waait. Deze wind wordt vanaf november doorgaans betrouwbaarder en helpt zeilboten westwaarts. Bovendien neemt het risico op tropische stormen af. Het officiële Atlantische orkaanseizoen loopt nog tot 30 november, dus helemaal risicovrij is november niet. Daarom vertrekken jaarlijks veel zeilers in november of december vanuit de Canarische Eilanden of Kaapverdië. Het wordt ook wel de klassieke passaatroute naar de Cariben genoemd.







